Khi viết mấy take note này, mình ước rằng mình trẻ lại 10 tuổi mà vẫn có kinh nghiệm như giờ. Nhưng điều đó là không thể, thời gian đâu có tự chạy ngược lại các bạn nhỉ?

Nhưng mình nghĩ, nếu mình chia sẻ thì mình sẽ trẻ lại trong tâm trí, idea và sự nghiệp của các bạn, vậy chúng ta đồng hành cùng nhau nhé!

1/ Chủ động, chịu trách nhiệm cho chính bản thân mình

Đầu tiên, đó là “chủ động” trong mọi tình huống, mình đừng phụ thuộc vào người khác nhé các bạn! 

Và các bạn nhớ nhé, mình sắp đi làm thì cần “chịu trách nhiệm cho suy nghĩ và hành động của bản thân; không chịu trách nhiệm cho suy nghĩ và hành động của người khác”.

Nghĩa sát hơn thì là: Để tâm lý của mình vào đúng nơi, đúng chỗ, đúng việc, đúng thời điểm! Điều này rất quan trọng để các bạn vững vàng tâm lý lúc đi làm, dù bất kỳ nơi đâu!

Mình có người em phải nói là rất chủ động, có lần em hỏi về Testing A/B trong chạy chiến dịch Marketing; mình cầm tay chỉ việc chi tiết thì em bảo là: Để em nghiên cứu và vạch ra cách làm trước, sau đó có gì không hiểu sẽ hỏi lại. 

Đây chính là chủ động, người em này du học từ châu Á, sang Âu Mỹ, tự liên hệ và xin tài trợ, vừa đi học vừa làm trong các công ty công nghệ. Phải nói là cực kỳ chủ động; mình hi vọng là các bạn cũng vậy; chúng ta muốn sống theo cách của mình thì phải tự lèo lái con thuyền của mình thôi.

2/ Xây dựng Profile – CV

Có nhiều bạn nghĩ rằng ra trường làm cái CV đơn giản là đi xin việc rồi đi làm. Cũng được thôi, nhưng điều này làm cho cánh cửa của các bạn hẹp đi rất nhiều.

Hãy xây dựng Profile hay CV từ bây giờ đi, đặt mục tiêu cho 1-2 năm và bắt đầu tiến tới; để biết xây dựng CV như thế nào thì các bạn xem post này: https://www.facebook.com/groups/phenmkthn/posts/1550591498478546/ 

Sơ qua thì CV nên có những tiêu chí sau:

– Education: Học hành ở đâu? điểm số như thế nào? các chứng chỉ đào tạo => Xem có phù hợp không?

– English: Trình độ Tiếng Anh ntn? => Nên biết Tiếng Anh để đọc tài liệu, tự học và lương cũng cao hơn.

– Skills Summary: Các kỹ năng để có thể làm việc Marketing/Sale/Digital/Growth/Tools

– Professional Experience: Kinh nghiệm, dự án cũ đã làm => Có link đàng hoàng nhé

– Competition/Achievements: Thành tích làm việc, các cuộc thi tham gia => nếu là sinh viên thì nên tham gia các câu lạc bộ, tham dự các cuộc thi

– Knowledge: Hiểu về ngành, lĩnh vực, Cty => Xem có tham gia một ngành đủ lâu không? hiểu biết ko? đam mê ko?

– References: Người đối chiếu (bạn, đồng nghiệp) => Xem bạn bè, đồng nghiệp có quý mến ko? thông tin đúng ko?

Vậy các bạn theo các tiêu chí trên để tích lũy nhé, đó mới là xây dựng Profile hay CV, mất thời gian nhưng thành quả thì rất xứng đáng!

3/ Luôn gõ cửa

Mình biết nhiều bạn rất ngại ngùng khi mở lời trước inbox cho một ai đó, hay một công ty nào đó! 

Nếu làm Marketing hay truyền thông thì trước sau các bạn cũng làm việc này thôi, nên cứ mạnh dạn làm từ bây giờ! 

VD: Các bạn có thể inbox trên Linkedin hoặc Facebook cho 100 người làm Marketing để hỏi về kinh nghiệm hay việc làm. 

Khi các bạn thực hiện xong thì thấy nó cũng ko có gì khó, các bạn sẽ học hỏi được rất nhiều!

Một trong những công việc đầu tiên của mình ngày xưa là gọi điện cho khách hàng, mình được giao 10 khách, thú thực lúc đó mình rất run, mình phải ra cầu thang tòa nhà cho riêng tư để gọi điện; rồi mọi thứ cũng qua, thậm chí mình còn biết được rất nhiều điều mà khách hàng muốn nói; đó là các ý tưởng để truyền thông rất đắt giá mà nếu chúng ta chỉ ngồi nghĩ thì không ra đâu các bạn!

Vậy, đừng ngại ngùng gõ cửa bất kỳ ai nhé các bạn!

4/ Tự học như một thói quen

Điều này thì luôn đúng, muốn mình đặc biệt, thú vị hơn thì luôn phải học hỏi, trau dồi bản thân. 

Không chỉ học về Marketing mà còn về nhiều thứ, về văn hóa, thời trang, ẩm thực, du lịch, phong cách sống,…

Nếu học về Marketing thì mình khuyên các bạn đi theo hướng này nhé! Các bạn hãy tạo ra một chuyên đề, vd: Facebook Ads, sau đó đưa ra thời gian từ 1-1,5 tháng; tìm Mentor, khóa học, tài liệu và học cho đến nơi đến chốn!

Tự học rất quan trọng, sau này không ai chỉ bảo cho các bạn đâu; vd khi làm cho Agency mà các bạn làm với một Client; ngành cần làm là Du lịch thì trong 3 ngày các bạn phải đọc rất nhiều tài liệu để đưa ra idea, plan để đi pitching.

Để học các khóa học Digital MKT các bạn vào post này nhé: https://www.facebook.com/groups/phenmkthn/posts/1509572952580401/ 

5/ Bạn chính là một sản phẩm

Nếu đã xác định là một sản phẩm thì bạn chắc chắn là một Businessman; mà đã là một Businessman thì hãy chuyên nghiệp từ bây giờ! 

Vậy thế nào là chuyên nghiệp? Là chủ động, là cầu tiến, là suy nghĩ rộng, là biết đàm phán,… và đúng giờ! 😀

Bên cạnh chuyên nghiệp thì các bạn cần nice – dễ gần,… vậy mới làm việc được với người khác.

Nếu học Marketing thì chắc các bạn biết về 7P-9P rồi đúng không? tự xây dựng sản phẩm của chính bản thân mình đi nhé!

6/ Quan sát những con sóng, tìm kiếm những thời cơ

Nhiều bạn Gen Z rất có năng lực này, các bạn tự bán sản phẩm qua Shopee, tự làm Tiktok,… 

Tuy rằng chưa có cách làm bài bản, nhưng vẫn thử, điều này rất tốt. Nếu làm mà thất bại thì cũng chưa nặng nề gì lắm, có khi còn không mất gì. 

Quan sát những con sóng là gì? Đó là về dài hạn thì là sóng về Digital Marketing, Sale. Ví dụ: Sóng diễn đàn rao vặt; sóng Google; sóng Facebook; sóng thương mại điện tử; sóng Youtube; sóng Tik Tok,… 

Túm lại là quan sát dài hạn và hiện tại để thấy tương lai Marketing đi về đâu!

Có con sóng nào nữa không? có chứ, đó là sóng về kinh tế! Quan sát các chu kỳ về lên xuống của kinh tế, lạm phát, các ngành tăng giảm; vd: Suy thoái kinh tế 2008 và hiện tại thì lạm phát tăng cao. 

Mấy cái xu hướng kinh tế để ý chút là được, cần biết thủy triều thì mới biết là dòng tiền xã hội chảy về đâu, nó chảy về đâu thì thị trường sôi động ở đó; Marketer thì phải nắm được thị trường.

7/ Chọn sếp mà theo

Nếu được, hãy chọn sếp giỏi, có tâm để theo; ban đầu cũng không cần phải lương cao đâu, sếp tốt sẽ rút ngắn chặng đường của các bạn!

Mình gặp nhiều sếp tốt nhưng không biết trân trọng, phải trả giá ít nhất 5 năm vì cái tôi quá cao. Hãy nói chuyện với các thế hệ đi trước, có nhiều điều để học lắm!

8/ Mềm trước cứng sau

Khi làm việc trong công ty, hay làm việc với người khác; chú ý là “làm người ta yêu quý mình” rồi sau đó “mới làm việc cần làm”.

Các bạn sẽ luôn được ủng hộ, đi làm vui vẻ, công việc suôn sẻ! 

Khi mình được xã hội yêu quý thì các bạn sẽ luôn có chỗ đứng, mọi người trong cty luôn thích làm việc với người “hợp cạ” hơn là một ông bà chằng nào đó luôn làm họ “tăng xông”

Hãy chủ động trang bị các kỹ năng mềm để “sống” trước khi lao vào “làm” nhé các bạn!


Có thời gian thì đọc cuốn: Trạng Thái Mua Hàng của Tác giả Joe Vitale; các bạn sẽ biết sống làm sao với người khác và tất nhiên là truyền thông như thế nào!

9/ Tận dụng điểm mạnh, chia sẻ cộng đồng

Chắc không ai bảo các bạn về một tiêu chí tuyển dụng “ẩn” đó là chia sẻ cộng đồng. Về cơ bản thì nó nói lên là “các bạn rất đam mê Marketing và chia sẻ hiểu biết đó”. 

Đây chắc chắn là một tiêu chí đắt giá, mà thường thì người khác cảm nhận. Hãy xây dựng web blog, social network, chia sẻ kiến thức,… nhé

Bên cạnh đó, hãy tận dụng điểm mạnh của bản thân. Điểm yếu thì kệ nó đi, để cái điểm yếu của mình cho người khác làm, nó chính là điểm mạnh của họ. Phải có sự đa dạng thì một team mới làm việc và tạo giá trị được.

10/ Chọn trải nghiệm rộng hay đi chuyên sâu?

Đây chắc là cái đau đầu nhất!

Có một nghịch lý là: Chúng ta luôn đi tìm bản thân mình, định nghĩa bản thân mình nhưng thực sự chúng ta chưa bao giờ tìm ra. 

Mỗi ngày chúng ta đều thay đổi, update, đôi khi sau khi xem một bộ phim hay đọc một cuốn sách là chúng ta đã tự “tẩy não” để trở thành một phiên bản khác rồi.

Thật sự để biết mình là ai là chỉ khi mình quên bản thân mình đi thôi, vd như lúc chúng ta say mê làm một việc gì đó, trong khoảnh khắc đó chúng ta quên đi tất cả, chìm đắm vào điều chúng ta làm.

Vậy, nếu mà có một lời khuyên chắc mình khuyên các bạn hãy hết mình với những công việc các bạn lựa chọn. Làm hết năng lực bản thân để tìm hiểu xem mình là ai.

Biết đâu, sau 5-10 năm sau, các bạn sẽ tự ngộ!

Vậy nên chọn trải nghiệm thật nhiều hay đi chuyên sâu vào một kỹ năng, ngành? Cái này các bạn phải tự chọn thôi, hoặc có khi số phận sẽ chọn thay bạn, nhưng thái độ và trạng thái “hết mình” thì chắc nó thuộc về chúng ta!

11/ Tích lũy vào đầu tư

Các bạn cũng biết là trường học chỉ dạy “nghề” thôi; không ai dạy chúng ta về đồng tiền cả! Tích lũy và đầu tư sau 10 năm với một lãi suất kép thì các bạn sẽ bất ngờ đấy!

Nó là một “kỹ năng” cần thiết để các bạn chủ động cuộc sống sau này.

Đọc sách, xem video và bắt đầu vạch ra một kế hoạch nhé!

Có hai hướng nhìn về tích lũy và đầu tư:

Một là về kiến thức kinh nghiêm => đầu tư vào con người luôn có giá trị nhất

Hai là tài chính => tìm hiểu từ giờ đi nhé các bạn, nhưng chú ý đừng lướt sóng, trading từ đầu, hãy “sống” và đầu tư dài hạn trước đã!

12/ Đọc sách

Đọc sách hay các tài liệu khác nhau, điều này sẽ giúp các bạn có một tư duy tổng quan rất tốt. Sẽ biết lên kế hoạch, hoạch định cũng như sáng tạo lồng ghép!


Đọc sách nhưng đừng là mọt sách, đọc sách là tìm kiếm điều gì đó và làm luôn. Thành mọt sách không sai, nhưng đắm đuối quá thì lại mất đi các trải nghiệm thú vị khác!

Quay trở lại quá khứ, mình ước gì những năm THPT mình có một thư viện các sách để tự đọc, phải lên ĐH mình mới đọc sách và tự hình thành tư duy tổng hợp.

Sách về MKT thì đừng mua vội nhé, bạn tìm hiểu các tác giả trước, đọc về trường phái; tìm hiểu cả những chuyên gia đầu ngành và theo dõi; sách thì mua tìm hiểu sau!

Vậy cứ đọc đi nhé các bạn, à quên mấy cái quyển sách như “hướng dẫn đọc nhanh” đi nhé, khi đủ đam mê và động lực thì tự khắc nó nhanh và nhớ!

13/ Tư duy tổng thể

Đọc sách sẽ góp phần giúp các bạn tư duy tổng thể! Nhưng chắc các bạn sẽ hỏi là tư duy tổng thể để làm gì? 

Các bạn chú ý nhé: Để chạy một Campaign Marketing thì không chỉ mỗi ông Google Ads quyết định đâu!

Để chạy Camp thì cần: Tiền đâu? Event ai làm? Nhân sự vận hành dịch vụ, đối tác book PR, đối tác Seeding, Content Creative, Ads, Coder, Kho vận chuyển,… tóm lại nhiều lắm.

Tư duy tổng thể sẽ giúp dịch vụ vận hành tốt, khách hàng yêu thích, Camp chạy trơn tru,..

Tư duy tổng thể thì góc nhìn đa chiều, do đó nhiều khi giúp mình tránh các ý kiến chủ quan, giúp team làm việc chuẩn hơn, ít rủi ro hơn.

Nếu trong khía cạnh nghề nghiệp thì đó là hệ sinh thái, các bạn là một mắt xích trong hệ sinh thái nhé!

14/ Đại diện cho thế hệ của bạn

Chắc chắn rồi, thế hệ bọn mình 8X đời cuối làm SEO Google và sàn rao vặt rất ác liệt! Thế hệ các bạn thì có TikTok và sàn TMĐT rồi! 

Tư duy các bạn cũng rất mở so với thế hệ cũ, giờ thì các bạn cần mạnh dạn mà tiến! Thực tế nếu mà không khám phá thì thường toàn học lại cái cũ, học cái cũ thì về mặt kinh tế sẽ không hiệu quả vì người khác đã đang làm rồi.

Vậy hãy tự tin và mạnh dạn thể hiện cá tính cũng như điểm mạnh của bản thân nhé, như cách đây hơn 10 năm; mình làm SEO với website TMĐT mà có ai hướng dẫn đâu, tự mò hết!

15/ Tiếng Anh và công dân toàn cầu

Nên học Tiếng Anh và tư duy toàn cầu nhé các bạn, sống chủ động và học hỏi.

Các bạn biết không? Thực thế nếu nhìn kỹ thì kinh tế là các mối quan hệ giữa các vùng miền, lãnh thổ thôi. Nên khi tư duy đủ rộng thì việc kết nối dễ hơn rất nhiều.

Tiếng Anh giúp mở rộng văn hóa, chớp được cơ hội, và lương thì cao hơn, tại sao không biến nó thành một thói quen mỗi ngày như một công dân toàn cầu?

Cứ nghe nhạc, xem film, đọc tin, sách, xem video Tiếng Anh nhiều vào, sau đó chém ác vào, đừng sợ, Vietlish như Chipu cũng được, miễn sao người khác hiểu!

16/ Phản biện nhưng tích cực

Tư duy phản biện rất hay, nhưng phản biện không phải là chỉ trích hay sát phạt. Khi có ý kiến hãy tích cực và đúng bối cảnh.

VD khi brainstorming để có ý tưởng truyền thông, tất cả mọi người nên góp ý kiến cho nhau, sau đó chọn ra ý kiến phù hợp nhất, tốt nhất.

17/ Độc lập, tự do, hạnh phúc

Đây không phải hô khẩu hiệu đâu, các bạn muốn hạnh phúc thì phải có tự do, muốn có tự do thì nó từ chính tự thân mình, mình phải độc lập trước!

Muốn độc lập thì cần có hiểu biết và tri thức, kiểu như luôn có con đường của mình. Cũng nên có thời gian tự suy ngẫm, đi vào bên trong xem mình muốn gì, cần gì!

Cái này thì khó nói, chỉ mình mới biết mình ra sao! Nhưng hãy cứ độc lập từ suy nghĩ đến hành động cho quen đã.

Con người hấp dẫn nhất khi họ thật sự độc lập, vì họ đâu có coppy ai đâu! đó chính là thương hiệu cá nhân của các bạn!

18+/ Các bạn tự đưa ra điều thứ 18+ nhé!

Năm chúng ta đủ 18 tuổi thì chúng ta là công dân được pháp luật công nhận rồi. Vậy, điều mà các bạn muốn làm lúc này nhất là gì? Hãy chủ động điền vào và thực hiện thôi! hoặc comment vào dưới post này xem! 😀

Mình hi vọng qua post này sẽ kết nối được các thế hệ với nhau, như các bạn Gen Z hay đùa với mình là sao chúng ta luôn có khoảng cách thế hệ (Generation Gap). 

Mình cũng cần hiểu các bạn trẻ và luôn muốn nói chuyện với các thế hệ đi trước. Điều đó sẽ giúp chúng ta làm việc với nhau tốt hơn, thân tình hơn và hơn hết là sự hiểu biết đến từ sự đa chiều trong suy nghĩ từ các thế hệ. 

Hệ sinh thái thì đâu có khoảng cách, nó là vòng tuần hoàn, vì thế nên chúng ta cứ tự tin mà kết nối thôi.

Cuối cùng, cảm ơn các bạn đã đọc, chúc các bạn luôn vui trên con đường của mình!